Sáng kiến kinh nghiệm  
 
Tên đề tài:
Làm và sử dụng đô dùng dạy học môn tự nhiên và xã hội.
 
Người thực hiện : Ngô THị Phương Thanh.
Trường: Tiểu học Cát Linh - Đống Đa - Hà Nội  
 
Hà Nội 2003 - 2004
 
 

Phần I: Lý do chọn đề tài
*******************
Bậc học ban đầu hết sức quan trọng để đào tạo thế hệ trẻ là bậc Tiểu học. Các em sẽ trở thành những công dân tốt mang trong mình những phẩm chất tạo thành cốt lõi của một nhân cách Việt Nam trong giai đoạn mới. Những phẩm chất đó là: trí tuệ phát triển, ý chí cao, tình cảm đẹp.
Bậc Tiểu học là bậc học nền tảng nên nghị quyết của Ban chấp hành trung ương Đảng đã chỉ rõ là phải “Nâng cao chất lượng toàn diện bậc Tiểu học”.  Trong chương trình hiện hành của môn tự nhiên và xã hội ở lớp năm được chia thành ba phần: Khoa học – Lịch sử - Địa lý. Những tri thức thu nhận được từ môn học này là những cơ sở ban đầu, những đường nét ban đầu của nhân cách. Vì vậy việc dạy các em như thế nào để có hiệu quả giáo dục cao. Những tri thức mà các em thu nhận được sẽ gắn chặt trong kí ức, tâm trí và một số kiến thức sẽ được hiện thực hoá trong cuộc sống thơ ngây và cả cuộc đời của học sinh.
Trong nhiều năm qua ở các trường Tiểu học đã có nhiều cố gắng đổi mới phương pháp dạy học. Một điều quan trọng trong sự đổi mới đó là việc làm và sử dụng các phương tiện dạy học để xoá bỏ tình trạng “thầy đọc, trò ghi” rồi “học thuộc lòng, nói lại theo sách”. Vì vậy việc làm và sử dụng đồ dùng dạy môn Tự nhiên và xã hội theo tôi thấy là rất cấp thiết để góp phần thực hiện phương pháp dạy học chương trình hoá.
Xuất phát từ những lí do đó mà tôi chọn đề tài: “Làm và sử dụng đồ dùng dạy học môn Tự nhiên và xã hội 5”.
 
Phần 2: Cơ sở lí luận và thực tiễn giải quyết đề tài
**************************
Phương pháp dạy học là tổng hợp các cách thức hoạt động của Giáo viên và của học sinh trong quá trình dạy học. Quá trình đó được tiến hành dưới vai trò của giáo viên, sự hoạt động nhận thức tích cực của học sinh – phải lấy học sinh làm trung tâm. Cần phải khai thác tối đa những ưu điểm của các phương pháp dạy học để học sinh phát huy tính tích cực học tập một cách thông minh sáng tạo.
Ở lứa tuổi tiểu học, các em học sinh còn rất hồn nhiên . Các em chỉ hiểu được những khái niệm có liên quan đến môi trường tự nhiên và xã hội trực tiếp xung quanh. Các em còn thiếu kiến thức trực tiếp về thế “giới thực”. Vì vậy cần tạo điều kiện để các em trải nghiệm một cách trực tiếp hay gián tiếp. Cả tư duy và tình cảm của các em đều mang tính cụ thể, trực quan, giàu cảm xúc. Mặt khác ở giai đoạn này ghi nhớ không chủ định còn giữ một vai trò quan trọng trong quá trình nhận thức của các em. Đồng thời khả năng tập trung chú ý của các em chưa cao. Vì vậy việc sử dụng đồ dùng dạy học đã góp phần không nhỏ trong giờ dạy Tự nhiên và xã hội ở trường Tiểu học.
Những đồ dùng truyền thống để dạy học bao gồm:
        -         Tranh ảnh phục vụ kiến thức bài học.
        -         Tranh ảnh, tư liệu sưu tầm của Giáo viên và học sinh để minh hoạ  cụ thể hơn nội dung của bài.
        -         Bản đồ, lược đồ.
        -         Sơ đồ trận đánh, chiến dịch.
        -         Mẫu vật có thật trong tự nhiên.
Hiện nay việc dạy học chương trình hoá đã thực sự lấy học sinh làm trung tâm. Các trường học đã được trang bị cơ sở vật chất hiện đại nên cần phải cho học sinh được làm quen với các đồ dùng dạy học sinh động thông qua các phương tiện hiện đại như:
        -         Sơ đồ có sự điều khiển ánh sáng, màu sắc, có sự chuyển động linh hoạt, phù hợp với từng đơn vị tri thức nhỏ.
        -         Thiết kế băng hình, đĩa phục vụ nội dung bài dạy.
Sử dụng đồ dùng dạy học trong quá trình dạy học là con đường kết hợp chặt chẽ giữa cái cụ thể và cái trìu tượng, phù hợp với các đặc điểm nhận thức của học sinh tiểu học. Nó còn tạo điều kiện tích cực trong quá trình học tập của học sinh.
A/ sử dụng đồ dùng trực quan tạo biểu tượng trong việc dạy môn lịc sử 5.
************************
Bộ môn lịch sử trong trường Tiểu học là một bộ môn góp phần giáo dục toàn diện cho học sinh. Tuy nhiên trong học sinh vẫn còn tồn tại