Mỗi người chỉ có một cái mũi vừa để thở, vừa để ngửi. Cũng chỉ có một cái lưỡi vừa để nói, vừa để ăn. Nhưng có hai con mắt, có hai cái tai. Vậy so mũi và lưỡi với mắt và tai thì mũi và lưỡi chỉ bằng một nửa nghĩa là 50 phần trăm công suất của mắt và tai. Có phải tạo hóa sinh ra như thế để nói rằng làm người phải nghe nhiều, nhìn nhiều mà chỉ nên nói ít hơn, ngửi ít hơn không?

Vậy mà ta gặp khối người thích nói, thích tranh luận, thích diễn giảng, thích trình bày, cứ thao thao bất tuyệt, không cho người khác nói chen vào một lời, thậm chí còn cắt ngang lời người khác.

Cứ vào chợ mà xem, vào sân vận động mà xem . Ai nói nhiều hơn, ai nghe nhiều hơn… thì rõ. Nếu được thêm chút bia, chút rượu thì càng khiếp. Xưa, nhiều bữa cỗ ở nông thôn, cứ chén chú, chén anh rồi thành ẩu đả, nay nhiều quán bia quán nhậu cũng khối va chạm… lại càng rõ nữa.

Không kể những người làm nghề nói như phát thanh viên, báo cáo viên đã đành, nhưng họ cũng chỉ nói những gì trong khuôn khổ cho phép chứ không thể tùy tiện, nói vong mạng, nói cho sướng miệng, nói cho hả, nói để chiến thắng, nói để khoe tài, nói lấy được.

Tên Sở Khanh nói:

Đường xa chớ ngại Ngô Lào

Trăm điều hãy cứ trông vào một ta…

Hắn nói láo đấy thôi. Thời trước, mẹ chồng thường cay nghiệt, nên mới có câu: “Muốn nói không, làm mẹ chồng mà nói”, nhưng cô con dâu khôn ngoan im lặng “mẹ chồng nói, mẹ chồng chết, nàng dâu tốt nết, nàng dâu chừa”. Hay lắm chứ. Cãi vã là chẳng hay ho gì, lợi lộc gì.

Bài học nhường nhịn , “im lặng là vàng” thật quý giá. Nhưng đôi khi có người nóng tính, không nhịn được, phải nói cho hả, cho “nó biết tay”… về nhà ngẫm lại thì hơi muộn. Trước hết là thu nhận một cái Stress vào mình rồi, với người huyết áp cao càng nguy hiểm.

Ca dao có một câu rất hay:

Người khôn ăn nói nửa chừng

Để cho kẻ dại nửa mừng nửa lo