Những lời bóng gió

Có những điều phải "nói trắng" ra mới đạt hiệu quả giao tiếp. Do cái "bệnh nghề nghiệp" của một ông thầy dạy Ngữ văn, tôi từng bị "trời trồng" một cách ... "đáng nhớ", "đáng đời", do đó, "đáng nhớ đời" khi sử dụng những lời bóng gió, xa xôi .

... Sắp tới ngày hội diễn văn nghệ mừng xuân, học trò lớp nào cũng có phần nhếch nhác. Phải làm người dạy thay cho đồng nghiệp đi họp, chưa quen tính ý học trò cái lớp 10 nổi tiếng "cực thông minh, nhạy bén" nên tôi rất thận trọng "giữ mình".

30 phút đầu, mát mái xuôi chèo. 15 phút cuối, lớp bắt đầu ... vui như Tết! Bực mình trước "tình huống có vấn đề", thầy "ổn định lớp" bằng một câu hỏi khó và yêu cầu thảo luận. Cao tay hơn, thầy còn giở "danh ngôn" ra "phán" bằng cái cười nhếch mép đầy "độ nén tâm tư" : "Tôi có thể dẫn con ngựa tới bờ sông, uống nước hay không là việc của nó".

Lớp có vẻ tập trung hơn. Những mái đầu nghiêng chụm lại. Lớp lao xao thảo luận (không rõ đề tài gì !?). Bỗng, một cánh tay đầy "khí thế" giơ thẳng và cao, trông cứ như cây xà nu "hình nhọn mũi tên lao thẳng lên bầu trời" vậy ! Rất "sư phạm", thầy dịu dàng mời học sinh phát biểu bằng một lời khen: "Xin cảm ơn sự cộng tác của em! Chịu "uống nước" rồi phải không? Mời em cho ý kiến!"

Có lẽ giọt nước "chịu uống nước rồi phải không?" đã làm tràn ly chịu đựng. Ngay lập tức, xuất hiện một cái miệng trên gương mặt có "đôi mắt mang hình viên đạn" truyền tải nhanh, rõ "bức thông điệp" của nhóm mình trong tư thế vừa nói vừa giơ tay một cách kiên cường, bất khuất như cây xà nu: "Kính thưa thầy, ... Thầy mắng tụi em như thế là quá nặng! ... Dù thế nào thì tụi em cũng là người, sao thầy lại "ngựa hóa" tụi em? "

Thầy hoàn toàn bất ngờ, gần nửa phút hóa thân "ông phỗng đá" .

Toan giải thích thì trống ra chơi bỗng điểm. Tự nhủ lòng: "Chuyện nhỏ, bỏ qua!"

Cứ tưởng hết vai "cascadeur" thì mọi việc cũng xong, nhưng chuyện "ngựa hóa" vẫn chưa chịu dừng ở đó!

Cô-học-trò-bị-ngựa-hóa ghi lại nguyên văn lời "phán truyền" của thầy ra giấy, gặp bí thư đoàn trường để "khiếu kiện". Tôi không rõ diễn biến cuộc kiện tụng đó cụ thể ra sao, nhưng theo lời cô bí thư đoàn trường (vốn là "để tử ruột" của tôi, giờ là đồng nghiệp cùng trường) thuật lại thì "gay go" lắm.

Nào là: "Thưa cô, em và lớp em bức xúc lắm! ...".
Nào thì là "Nếu là em, cô có chịu được không? ..."

Cô bí thư đoàn trường phải dành 10 phút (lẽ ra để giải lao ) cho "việc nghĩa " : "tâm sự", "trần tình" nhằm "minh oan", cứu người thầy cũ "một bàn thua trông thấy".

Đại khái như: "Cô cũng từng bị "dẫn tới bờ sông" như lớp các em bây giờ vậy nhưng cô không buồn, không giận, vì lớp cô ai cũng hiểu và thương thầy."

Hoặc "bài bản" hơn như: "Phát ngôn của thầy phải hiểu thế này mới đúng: Thầy giận lớp nên "dọa" mấy em là thầy chỉ làm xong nhiệm vụ của một "ông thợ dạy" thôi, học hay không là việc của mấy em, thầy chẳng quan tâm đến nữa. Hiểu chưa? "

Hay "hành chính-công vụ" như : "Bây giờ thì sao? Muốn học với "thầy" hay với "ông thợ dạy" đây, đồng chí bí thư chi đoàn lớp?"

Đến lúc này cô học trò mới chịu hiểu ra. Hôm sau, cô tìm thầy để nói lời xin lỗi. Cô còn chuyển bức "thỉnh nguyện thư" chân thành của lớp : "Tụi em muốn theo thầy trở lại bờ sông ... "

Từ đó về sau, tôi "thận trọng" hơn khi "dẫn ngựa", nhất là trong vai trò của một "cascadeur"...

Thỉnh thoảng thấy nhớ nhớ "đôi mắt mang hình viên đạn"...
Và cánh tay hình nhọn cây xà nu ...

Biết chuyện này, đồng nghiệp trong trường ai cũng trêu tôi. Họ thường chào tôi bằng lời chào rất lạ lùng, bảo đảm trăm phần trăm là không có trong bất kỳ sách vở hàn lâm, kinh điển nào về thuật xã giao, ứng xử trên trái đất : " Xin chào người dẫn ngựa !". Hoặc, thân tình hơn, họ nhắc nhở: "Cứ gọi là học sinh, học trò cho "đúng người", "đúng việc" . Hơi sức đâu mà "ngựa hóa", "thuyền hóa", ... "đủ-thứ-lung-tung-hóa" học trò !" .

Lại Thành Công